Như đă hứa ḿnh sẽ trở lại với kỳ 5, kỳ cuối cùng.Bài này khá dài nên ḿnh sẽ chia làm những phần nhỏ
Kỳ 5: Quạt chả
Phần 1
1 Quạt chả là ǵ?
“Quạt chả” là cách gọi theo kiểu h́nh tượng hoá động tác gảy đàn của những bậc tiền bối thời xưa (giờ vẫn được sử dụng) Có thể hiểu rằng quạt chả chính là h́nh thức chơi GAM thông dụng nhất mà ai động tới ghita cũng phải biết, và ai đánh ghita rồi cũng phải biết, và muốn đệm được những bài hát mà ḿnh ưa thích th́ cũng phải biết.
Để quạt chả th́ có thể dùng ngón tay cái, ngón cái và ngón trỏ hoặc 4 ngón trừ ngón cái… Nhưng tất cả đều là trường hợp thiếu đồ chuyên dụng để quạt chả (nói đến đây chắc mọi người cũng nhận ra) đó là phơ (pick - c̣n gọi là móng đàn) là một miếng gảy có h́nh gần giống h́nh trái tim ( nhưng không có phần lơm ở trên đầu ) V́ động tới đây bắt buộc phải nói thêm 1 chút về phơ nên ḿnh sẽ viết đôi chút về cái này.
Về cảm nhận ban đầu mà nói, gảy phơ rơ là nhiều khó khăn hơn gảy ngón, rất dễ gảy trượt, rất dễ gảy lẫn, rất khó gảy trúng ... mặc dù vậy, sử dụng phơ để gảy rơ ràng có lợi hơn dùng ngón tay, v́ vậy thành thực khuyên mọi người hăy tập sử dụng móng. Công sức bỏ ra cho việc này là vô cùng xứng đáng
Trước hết, cần phải chọn một cái phơ thích hợp. Nếu dạy theo kiểu bài bản, người ta sẽ chỉ cách phân biệt phơ theo chất liệu, kích thước, độ dày mỏng, h́nh dạng. Tuy nhiên v́ chúng ta chỉ học thông qua sách vở nên cũng không cần. Hăy đến mấy chỗ có bán phơ, thấy thích cái nào th́ mua cái đấy, và nên mua luôn một bộ vài cái khác nhau v́ phơ là một trong những thứ rất hay bị để quên, đánh rơi... cứ trữ sẵn một ít là tiện nhất.
Tiếp đến, cần chú ư về cách cầm phơ khi chơi. Nói chung, hăy giữ phơ một cách tự nhiên thoải mái bằng ngón cái và phần cạnh ngón tay trỏ, ở khoảng cuối đốt ngón tay thứ nhất. Tránh không t́m cách “đóng” cái lỗ hở giữa ngón cái và ngón trỏ tạo thành khi cầm hai đầu ngón tay vào nhau, cứ để cho cái lỗ hở tự nhiên. Không khoằm ngón cái và bấm đầu ngón này lên phơ . Không dùng phần thịt phía trong ngón trỏ (chỗ có hoa tay) và ngón cái để “nhón” phơ, cầm như vậy phơ hay bị trượt trong khi chơi. Nhiều người mới chơi thường cảm thấy rất là tiện lợi khi dùng cả 03 ngón cái, trỏ và giữa để phơ, như thế nó không bị trượt và cũng dễ kiểm soát, tuy nhiên cầm như vậy sẽ không được linh động, hơn nữa, trong nhiều trường hợp, ngón tay giữa c̣n cần sử dụng cho những việc khác (ví dụ như gảy thêm một dây).
Nội dung quan trọng tiếp theo là cách đặt tay phải khi gảy phơ, có hai trường hợp cần phân biệt, là gảy nốt và “quạt chả” . Khi gảy nốt ở các dây dưới (dây nhỏ), hăy chặn nhẹ phần thịt bàn tay chỗ đốt gốc ngón cái lên các dây trên (dây 5, dây 6). Không phải là để có chỗ t́ cho nó đỡ mỏi tay. Vấn đề là để như thế sẽ có “cảm giác” dây. Nhưng nhớ là không t́ mạnh và đè dây xuống, chỉ hơi chặn nhẹ, sao cho phần thịt chỗ đốt gốc ngón cái có thể chuyển động nhè nhẹ trượt trên mặt dây đàn. Để tay phải như vậy có những lợi điểm sau
(1) có “cảm giác” dây như vậy sẽ dễ gảy trúng chỗ cần gảy hơn
(2) để tay như vậy tiện lợi cho việc gảy bằng chuyển động cổ tay (chứ không phải là cánh tay hay ngón tay)
(3) bằng cách chặn dây như vậy, các âm thanh lỗi từ các dây khác (không phải dây cần gảy) sẽ được giảm thiểu.
Tất nhiên, không thể để tay như trên khi gảy nốt ở các dây 5 và 6 (trên cùng), trong trường hợp này, hăy đặt tay như thể đàn của chúng ta có cả dây 7 và 8. C̣n một điểm cần lưu ư khi gảy nốt là phơ cần phải linh hoạt theo cả 2 chiều gảy lên và gảy xuống, nên phần phơ tiếp xúc với dây khi gảy không được “ngập” sâu quá.
Trong trường hợp “quạt chả”, tay phải sẽ không cần phải chạm vào dây. Trong trường hợp này, tay phải có thể vung vẩy trong không khí và “quạt chả” bằng chuyển động của cả cánh tay và cổ tay
Đến đây mọi người hẳn cũng đă rơ về phơ (móng đàn – pick) rồi chứ?
2 Quạt chả
Giờ nói về quạt chả, thường có rất nhiều điệu quạt chả khác nhau dành riêng cho những ḍng nhạc khác nhau, và mỗi ḍng nhạc lại có đến mấy kiểu, mỗi kiểu lại có máy cách quạt khác nhau…nhức đầu lắm. Nói chung ḿnh sẽ chỉ nêu ra cách thông thường nhất, cơ bản nhất để mọi người cùng tập, sau đó sẽ nâng cao lên thêm một chút thôi, c̣n những cách khác mọi người chịu khó tự t́m hiểu thêm, thật sự ḿnh không có thời gian để nêu hết được ( ḿnh 1 phần cũng không biết hết các kiểu, mặt khác cũng không thích mấy cái điệu TANGO hay CHACHACHA ǵ đấy, thật khó hiểu…biết đánh những bài của YUI là được!)
Trước nhất, có một loại hợp âm mà chúng ta rất hay chơi, gọi là hợp âm “mở”, là loại hợp âm có sử dụng dây buông (không bị bấm) Khi chơi những hợp âm “mở” như la thứ (Am), mi thứ (Em), rê thứ (Dm), đô trưởng (C), rê trưởng (D), sol trưởng (G)... chúng ta có thể để ngón cái tay trái ở vị trí cao hơn một chút trên lưng cần đàn. Làm như vậy chơi sẽ thoải mái hơn.
Loại hợp âm tiếp theo là hợp âm “chặn”, là hợp âm mà phải dùng ngón trỏ tay trái để “bấm” (chặn) cả 06 (hoặc 05...) dây một lúc. Bây giờ quay trở lại với thế tay khi chơi hợp âm “chặn”, khi chơi những hợp âm này, hăy sử dụng “Thế tay cơ bản”, trong trường ngược lại, chúng ta sẽ rất khó xoay sở (thế tay cơ bản đă nói ở kỳ 1)
(c̣n tiếp)
Place Logo, Links - Advertise (Contact)
Dạy Guitar Acoustic
.gif "Onion (24)")
Linear Mode
